Czym dokładnie jest KOBiZE i jakie zadanie spełnia roczny raport.
Kto jest zobowiązany do składania sprawozdania (i dlaczego prawdopodobnie dotyczy to też Twojej firmy).
Jakie dane należy przygotować do prawidłowego wypełnienia raportu.
Jaka jest kluczowa różnica między raportem do KOBiZE a opłatą marszałkowską.
Do kiedy należy złożyć sprawozdanie i jakie kary grożą za niedopełnienie tego obowiązku.
Prowadzenie firmy wiąże się z wieloma obowiązkami sprawozdawczymi, a jednym z nich, często pomijanym przez mniejszych przedsiębiorców, jest raport do KOBiZE. Wielu właścicieli firm sądzi, że ten obowiązek dotyczy wyłącznie dużych zakładów przemysłowych emitujących tony zanieczyszczeń. Niestety, jest to mylne przekonanie, które może prowadzić do poważnych konsekwencji finansowych. W rzeczywistości, obowiązek raportowania może dotyczyć nawet małej, jednoosobowej działalności gospodarczej. W tym artykule, jako eksperci Tax Safe, szczegółowo wyjaśnimy, czym jest KOBiZE, kogo dotyczy obowiązek sprawozdawczy i jak się z niego wywiązać, aby uniknąć kar. Zrozumienie tych regulacji jest kluczowe dla legalnego i bezpiecznego funkcjonowania Twojego biznesu w świetle przepisów o ochronie środowiska.
Czym dokładnie jest raport do KOBiZE i jakie jest jego zadanie?
KOBiZE to skrót od Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami, który jest częścią Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego (IOŚ-PIB). Głównym zadaniem tej instytucji jest gromadzenie i analizowanie danych na temat wielkości emisji gazów cieplarnianych i innych substancji wprowadzanych do powietrza. Obowiązek ten wynika bezpośrednio z ustawy Prawo ochrony środowiska. Celem istnienia tej bazy jest monitorowanie stanu polskiego środowiska oraz realizacja zobowiązań sprawozdawczych wobec organów Unii Europejskiej i ONZ.
Sam raport do KOBiZE jest więc rocznym sprawozdaniem, które każdy podmiot korzystający ze środowiska musi złożyć. Gromadzone dane pozwalają na tworzenie krajowych bilansów emisji i ocenę skuteczności polityki ekologicznej. Ważne jest, aby zrozumieć, że jest to raport informacyjny – jego złożenie nie wiąże się automatycznie z koniecznością wniesienia opłat, co odróżnia go od innych obowiązków środowiskowych.
Kto musi składać sprawozdanie do bazy KOBiZE?
To kluczowe pytanie, które zadaje sobie niemal każdy przedsiębiorca. Odpowiedź jest bardzo szeroka: obowiązek ten dotyczy każdego podmiotu korzystającego ze środowiska. Prawo nie precyzuje tu wielkości firmy ani formy prawnej. Oznacza to, że zarówno wielka fabryka, jak i mała firma usługowa czy jednoosobowa działalność gospodarcza mogą być zobowiązane do sprawozdawczości. Kluczowe jest samo wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza. Co to oznacza w praktyce? Najczęstsze źródła emisji, które generują obowiązek raportowania, to:
Samochody służbowe (zarówno osobowe, jak i ciężarowe) – proces spalania paliwa (benzyny, oleju napędowego, LPG) generuje emisję.
Kotły grzewcze i piece wykorzystywane do ogrzewania budynków firmowych (na gaz, olej opałowy, ekogroszek czy węgiel).
Klimatyzacja i systemy chłodnicze – potencjalne źródło emisji F-gazów (czynników chłodniczych).
Procesy technologiczne – na przykład lakierowanie, spawanie, klejenie, drukowanie czy używanie rozpuszczalników.
Wózki widłowe z napędem spalinowym.
Jak widać, wystarczy posiadać jeden samochód firmowy wpisany do ewidencji środków trwałych lub ogrzewanie biura gazem, aby powstał obowiązek złożenia raportu. Dlatego tak wielu przedsiębiorców nieświadomie ignoruje ten wymóg, sądząc, że ich on nie dotyczy. Poprawnie przygotowany raport do KOBiZE jest potwierdzeniem, że firma działa zgodnie z przepisami.
Jakie dane są potrzebne do przygotowania raportu?
Przygotowanie sprawozdania wymaga zebrania konkretnych danych z całego roku kalendarzowego, którego dotyczy raport. To właśnie ten etap bywa najbardziej czasochłonny. Zanim przystąpimy do wypełniania formularza w systemie KOBiZE (dostępnym na stronie krajowabaza.kobize.pl), musimy skompletować dokumentację. Niezbędne będą przede wszystkim informacje o ilości zużytego paliwa – dotyczy to zarówno paliw silnikowych (zestawienia z kart paliwowych, faktur), jak i paliw opałowych (faktury za gaz, olej, węgiel). Jeśli w firmie używane są urządzenia klimatyzacyjne, potrzebna będzie dokumentacja serwisowa wskazująca na ewentualne uzupełnianie czynników chłodniczych (F-gazów).
W przypadku procesów technologicznych, kluczowe będą dane o ilości zużytych surowców, takich jak farby, lakiery czy rozpuszczalniki. Dane te są następnie wprowadzane do systemu, który na podstawie odpowiednich wskaźników emisji przelicza je na wielkość wyemitowanych zanieczyszczeń. Prawidłowe zebranie i sklasyfikowanie tych danych jest kluczowe, aby raport do KOBiZE był rzetelny i zgodny ze stanem faktycznym.
Raport KOBiZE a opłaty za korzystanie ze środowiska – kluczowe różnice
To jeden z najczęściej popełnianych błędów i źródło wielu nieporozumień. Wielu przedsiębiorców myli raport do KOBiZE ze sprawozdaniem o opłatach za korzystanie ze środowiska (tzw. opłatą marszałkowską). Są to dwa zupełnie odrębne obowiązki, choć oba dotyczą korzystania ze środowiska. Podstawowa różnica leży w ich celu i adresacie.
Raport do KOBiZE:
Cel: Informacyjny i statystyczny.
Adresat: Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami (IOŚ-PIB).
Termin: Do końca lutego za poprzedni rok.
Próg: Brak progu – obowiązek powstaje przy każdej, nawet minimalnej emisji.
Sprawozdanie o opłatach (Opłata marszałkowska):
Cel: Finansowy – wyliczenie i wniesienie należnej opłaty za emisje.
Adresat: Urząd Marszałkowski właściwy dla miejsca działalności.
Termin: Do końca marca za poprzedni rok.
Próg: Istnieją progi kwotowe (obecnie 800 zł), poniżej których nie wnosi się opłaty, choć sprawozdanie wciąż trzeba złożyć (chyba że opłata nie przekracza 100 zł – wtedy zwalnia się również z raportu).
Złożenie jednego sprawozdania nie zwalnia z obowiązku złożenia drugiego. Dane wykorzystywane do obu raportów są często tożsame (np. ilość spalonego paliwa), jednak sposób ich zaraportowania i cel są zupełnie inne. W Tax Safe często spotykamy się z firmami, które płacą “marszałkowskie”, będąc przekonanymi, że to załatwia sprawę KOBiZE – niestety tak nie jest.
Terminy i kary, czyli dlaczego nie warto ignorować obowiązku
Termin na złożenie sprawozdania do Krajowej Bazy jest nieprzekraczalny i bardzo wczesny. Przedsiębiorcy muszą zaraportować dane za cały poprzedni rok kalendarzowy w terminie do końca lutego roku następnego. Oznacza to, że raport za rok 2024 należy złożyć najpóźniej 28 lutego 2025 roku. Co w przypadku, gdy firma zignoruje ten obowiązek lub spóźni się ze złożeniem raportu? Organem uprawnionym do kontroli jest w tym przypadku Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska (WIOŚ).
W przypadku stwierdzenia braku złożenia sprawozdania, inspektor może nałożyć na przedsiębiorcę mandat karny. Choć kontrole małych firm wydają się rzadkością, WIOŚ coraz częściej przeprowadza kontrole krzyżowe, weryfikując na przykład dane z urzędów marszałkowskich. Jeśli firma składa sprawozdanie o opłatach, a nie złożyła raportu do KOBiZE, jest to wyraźny sygnał dla inspektorów. Kara finansowa to nie jedyna konsekwencja. WIOŚ może również wezwać do niezwłocznego uzupełnienia zaległych raportów, co bywa skomplikowane, jeśli firma nie archiwizowała precyzyjnych danych z lat ubiegłych.
Raport do KOBiZE – Podsumowanie
Jak wykazaliśmy, raport do KOBiZE to powszechny obowiązek, który dotyczy znacznie szerszej grupy przedsiębiorców, niż się powszechnie uważa. Posiadanie choćby jednego firmowego samochodu lub ogrzewanie biura gazem sprawia, że Twoja firma najprawdopodobniej musi składać to roczne sprawozdanie. Kluczowe jest odróżnienie go od opłaty marszałkowskiej, pamiętanie o terminie do końca lutego oraz rzetelne gromadzenie danych o zużyciu paliw czy czynników chłodniczych przez cały rok. Prawidłowa sprawozdawczość KOBiZE jest elementem legalnego i odpowiedzialnego prowadzenia biznesu.
Proces rejestracji w systemie, zbieranie danych i prawidłowe przypisanie emisji do odpowiednich kategorii bywa skomplikowane i czasochłonne. W Tax Safe doskonale rozumiemy, że przedsiębiorcy wolą skupić się na rozwoju swojej firmy, a nie na śledzeniu zawiłości przepisów środowiskowych. Dlatego oferujemy kompleksowe wsparcie w tym zakresie – od weryfikacji obowiązku, przez pomoc w zebraniu danych, aż po finalne przygotowanie i wysłanie raportu do KOBiZE w Twoim imieniu. Skontaktuj się z nami, aby mieć pewność, że Twoje obowiązki sprawozdawcze są w rękach ekspertów.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy muszę składać raport, jeśli mam tylko jeden samochód w leasingu?
Tak, obowiązek raportowania dotyczy każdego podmiotu korzystającego ze środowiska, niezależnie od formy prawnej posiadania pojazdu. Kluczowy jest fakt, że firma użytkuje samochód do celów służbowych i wprowadza do powietrza spaliny. Leasing, wynajem długoterminowy czy własność nie mają tu znaczenia – jeśli pojazd jest wykorzystywany w działalności i generuje emisję (czyli zużywa paliwo), należy go uwzględnić w sprawozdaniu. Dotyczy to zarówno samochodów osobowych, jak i ciężarowych.
Co zrobić, jeśli przegapiłem termin złożenia raportu KOBiZE?
Jeśli zorientowałeś się po terminie (koniec lutego), że raport nie został złożony, należy to zrobić niezwłocznie. System KOBiZE umożliwia składanie zaległych sprawozdań. Takie działanie, polegające na samodzielnej korekcie zaniedbania przed wykryciem go przez organ kontrolny (WIOŚ), może być potraktowane jako okoliczność łagodząca. Ignorowanie obowiązku i czekanie na kontrolę jest najgorszym rozwiązaniem, gdyż naraża firmę na mandat karny i konieczność sporządzenia raportów za lata wstecz.
Czy złożenie raportu KOBiZE oznacza, że będę musiał coś płacić?
Nie, samo złożenie raportu do KOBiZE jest bezpłatne i ma charakter wyłącznie informacyjno-statystyczny. Obowiązkiem płatnym jest drugie, odrębne sprawozdanie, czyli tzw. opłata marszałkowska, składana do Urzędu Marszałkowskiego do końca marca. W przypadku opłaty marszałkowskiej obowiązują progi kwotowe zwalniające z opłaty (ale nie zawsze ze sprawozdania), natomiast raport do KOBiZE trzeba złożyć niezależnie od wielkości emisji, nawet jeśli jest ona minimalna.
Wynajmuję biuro. Kto raportuje za ogrzewanie – ja czy właściciel budynku?
To zależy od tego, kto faktycznie eksploatuje instalację grzewczą. Zazwyczaj obowiązek spoczywa na podmiocie, który ma podpisaną umowę na dostawę paliwa (np. gazu) i na którego wystawiane są faktury. Jeśli wynajmujesz lokal, a koszty ogrzewania są wliczone w czynsz i to właściciel zarządza kotłownią, to on jest odpowiedzialny za raportowanie tej emisji. Jeśli jednak sam masz umowę z gazownią na swoje biuro, obowiązek raportowania emisji z ogrzewania leży po Twojej stronie.
Jak długo muszę przechowywać dane użyte do raportu KOBiZE?
Przepisy wprost nie określają okresu archiwizacji dla samego raportu KOBiZE, jednak dotyczą go te same zasady, co innych dokumentów środowiskowych. Dane wykorzystane do obliczenia emisji (np. faktury za paliwo, ewidencje przebiegu pojazdów, dokumentacja serwisowa klimatyzacji) są tożsame z tymi dla opłaty marszałkowskiej. W związku z tym należy je przechowywać przez 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, którego dotyczyły. WIOŚ podczas kontroli może zażądać wglądu w dokumenty źródłowe.
Raport do KOBiZE – co to jest i czy Twoja firma musi go składać?
Z tego artykułu dowiesz się:
Prowadzenie firmy wiąże się z wieloma obowiązkami sprawozdawczymi, a jednym z nich, często pomijanym przez mniejszych przedsiębiorców, jest raport do KOBiZE. Wielu właścicieli firm sądzi, że ten obowiązek dotyczy wyłącznie dużych zakładów przemysłowych emitujących tony zanieczyszczeń. Niestety, jest to mylne przekonanie, które może prowadzić do poważnych konsekwencji finansowych. W rzeczywistości, obowiązek raportowania może dotyczyć nawet małej, jednoosobowej działalności gospodarczej. W tym artykule, jako eksperci Tax Safe, szczegółowo wyjaśnimy, czym jest KOBiZE, kogo dotyczy obowiązek sprawozdawczy i jak się z niego wywiązać, aby uniknąć kar. Zrozumienie tych regulacji jest kluczowe dla legalnego i bezpiecznego funkcjonowania Twojego biznesu w świetle przepisów o ochronie środowiska.
Czym dokładnie jest raport do KOBiZE i jakie jest jego zadanie?
KOBiZE to skrót od Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami, który jest częścią Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego (IOŚ-PIB). Głównym zadaniem tej instytucji jest gromadzenie i analizowanie danych na temat wielkości emisji gazów cieplarnianych i innych substancji wprowadzanych do powietrza. Obowiązek ten wynika bezpośrednio z ustawy Prawo ochrony środowiska. Celem istnienia tej bazy jest monitorowanie stanu polskiego środowiska oraz realizacja zobowiązań sprawozdawczych wobec organów Unii Europejskiej i ONZ.
Sam raport do KOBiZE jest więc rocznym sprawozdaniem, które każdy podmiot korzystający ze środowiska musi złożyć. Gromadzone dane pozwalają na tworzenie krajowych bilansów emisji i ocenę skuteczności polityki ekologicznej. Ważne jest, aby zrozumieć, że jest to raport informacyjny – jego złożenie nie wiąże się automatycznie z koniecznością wniesienia opłat, co odróżnia go od innych obowiązków środowiskowych.
Kto musi składać sprawozdanie do bazy KOBiZE?
To kluczowe pytanie, które zadaje sobie niemal każdy przedsiębiorca. Odpowiedź jest bardzo szeroka: obowiązek ten dotyczy każdego podmiotu korzystającego ze środowiska. Prawo nie precyzuje tu wielkości firmy ani formy prawnej. Oznacza to, że zarówno wielka fabryka, jak i mała firma usługowa czy jednoosobowa działalność gospodarcza mogą być zobowiązane do sprawozdawczości. Kluczowe jest samo wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza. Co to oznacza w praktyce? Najczęstsze źródła emisji, które generują obowiązek raportowania, to:
Jak widać, wystarczy posiadać jeden samochód firmowy wpisany do ewidencji środków trwałych lub ogrzewanie biura gazem, aby powstał obowiązek złożenia raportu. Dlatego tak wielu przedsiębiorców nieświadomie ignoruje ten wymóg, sądząc, że ich on nie dotyczy. Poprawnie przygotowany raport do KOBiZE jest potwierdzeniem, że firma działa zgodnie z przepisami.
Jakie dane są potrzebne do przygotowania raportu?
Przygotowanie sprawozdania wymaga zebrania konkretnych danych z całego roku kalendarzowego, którego dotyczy raport. To właśnie ten etap bywa najbardziej czasochłonny. Zanim przystąpimy do wypełniania formularza w systemie KOBiZE (dostępnym na stronie krajowabaza.kobize.pl), musimy skompletować dokumentację. Niezbędne będą przede wszystkim informacje o ilości zużytego paliwa – dotyczy to zarówno paliw silnikowych (zestawienia z kart paliwowych, faktur), jak i paliw opałowych (faktury za gaz, olej, węgiel). Jeśli w firmie używane są urządzenia klimatyzacyjne, potrzebna będzie dokumentacja serwisowa wskazująca na ewentualne uzupełnianie czynników chłodniczych (F-gazów).
W przypadku procesów technologicznych, kluczowe będą dane o ilości zużytych surowców, takich jak farby, lakiery czy rozpuszczalniki. Dane te są następnie wprowadzane do systemu, który na podstawie odpowiednich wskaźników emisji przelicza je na wielkość wyemitowanych zanieczyszczeń. Prawidłowe zebranie i sklasyfikowanie tych danych jest kluczowe, aby raport do KOBiZE był rzetelny i zgodny ze stanem faktycznym.
Raport KOBiZE a opłaty za korzystanie ze środowiska – kluczowe różnice
To jeden z najczęściej popełnianych błędów i źródło wielu nieporozumień. Wielu przedsiębiorców myli raport do KOBiZE ze sprawozdaniem o opłatach za korzystanie ze środowiska (tzw. opłatą marszałkowską). Są to dwa zupełnie odrębne obowiązki, choć oba dotyczą korzystania ze środowiska. Podstawowa różnica leży w ich celu i adresacie.
Raport do KOBiZE:
Sprawozdanie o opłatach (Opłata marszałkowska):
Złożenie jednego sprawozdania nie zwalnia z obowiązku złożenia drugiego. Dane wykorzystywane do obu raportów są często tożsame (np. ilość spalonego paliwa), jednak sposób ich zaraportowania i cel są zupełnie inne. W Tax Safe często spotykamy się z firmami, które płacą “marszałkowskie”, będąc przekonanymi, że to załatwia sprawę KOBiZE – niestety tak nie jest.
Terminy i kary, czyli dlaczego nie warto ignorować obowiązku
Termin na złożenie sprawozdania do Krajowej Bazy jest nieprzekraczalny i bardzo wczesny. Przedsiębiorcy muszą zaraportować dane za cały poprzedni rok kalendarzowy w terminie do końca lutego roku następnego. Oznacza to, że raport za rok 2024 należy złożyć najpóźniej 28 lutego 2025 roku. Co w przypadku, gdy firma zignoruje ten obowiązek lub spóźni się ze złożeniem raportu? Organem uprawnionym do kontroli jest w tym przypadku Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska (WIOŚ).
W przypadku stwierdzenia braku złożenia sprawozdania, inspektor może nałożyć na przedsiębiorcę mandat karny. Choć kontrole małych firm wydają się rzadkością, WIOŚ coraz częściej przeprowadza kontrole krzyżowe, weryfikując na przykład dane z urzędów marszałkowskich. Jeśli firma składa sprawozdanie o opłatach, a nie złożyła raportu do KOBiZE, jest to wyraźny sygnał dla inspektorów. Kara finansowa to nie jedyna konsekwencja. WIOŚ może również wezwać do niezwłocznego uzupełnienia zaległych raportów, co bywa skomplikowane, jeśli firma nie archiwizowała precyzyjnych danych z lat ubiegłych.
Raport do KOBiZE – Podsumowanie
Jak wykazaliśmy, raport do KOBiZE to powszechny obowiązek, który dotyczy znacznie szerszej grupy przedsiębiorców, niż się powszechnie uważa. Posiadanie choćby jednego firmowego samochodu lub ogrzewanie biura gazem sprawia, że Twoja firma najprawdopodobniej musi składać to roczne sprawozdanie. Kluczowe jest odróżnienie go od opłaty marszałkowskiej, pamiętanie o terminie do końca lutego oraz rzetelne gromadzenie danych o zużyciu paliw czy czynników chłodniczych przez cały rok. Prawidłowa sprawozdawczość KOBiZE jest elementem legalnego i odpowiedzialnego prowadzenia biznesu.
Proces rejestracji w systemie, zbieranie danych i prawidłowe przypisanie emisji do odpowiednich kategorii bywa skomplikowane i czasochłonne. W Tax Safe doskonale rozumiemy, że przedsiębiorcy wolą skupić się na rozwoju swojej firmy, a nie na śledzeniu zawiłości przepisów środowiskowych. Dlatego oferujemy kompleksowe wsparcie w tym zakresie – od weryfikacji obowiązku, przez pomoc w zebraniu danych, aż po finalne przygotowanie i wysłanie raportu do KOBiZE w Twoim imieniu. Skontaktuj się z nami, aby mieć pewność, że Twoje obowiązki sprawozdawcze są w rękach ekspertów.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy muszę składać raport, jeśli mam tylko jeden samochód w leasingu?
Tak, obowiązek raportowania dotyczy każdego podmiotu korzystającego ze środowiska, niezależnie od formy prawnej posiadania pojazdu. Kluczowy jest fakt, że firma użytkuje samochód do celów służbowych i wprowadza do powietrza spaliny. Leasing, wynajem długoterminowy czy własność nie mają tu znaczenia – jeśli pojazd jest wykorzystywany w działalności i generuje emisję (czyli zużywa paliwo), należy go uwzględnić w sprawozdaniu. Dotyczy to zarówno samochodów osobowych, jak i ciężarowych.
Co zrobić, jeśli przegapiłem termin złożenia raportu KOBiZE?
Jeśli zorientowałeś się po terminie (koniec lutego), że raport nie został złożony, należy to zrobić niezwłocznie. System KOBiZE umożliwia składanie zaległych sprawozdań. Takie działanie, polegające na samodzielnej korekcie zaniedbania przed wykryciem go przez organ kontrolny (WIOŚ), może być potraktowane jako okoliczność łagodząca. Ignorowanie obowiązku i czekanie na kontrolę jest najgorszym rozwiązaniem, gdyż naraża firmę na mandat karny i konieczność sporządzenia raportów za lata wstecz.
Czy złożenie raportu KOBiZE oznacza, że będę musiał coś płacić?
Nie, samo złożenie raportu do KOBiZE jest bezpłatne i ma charakter wyłącznie informacyjno-statystyczny. Obowiązkiem płatnym jest drugie, odrębne sprawozdanie, czyli tzw. opłata marszałkowska, składana do Urzędu Marszałkowskiego do końca marca. W przypadku opłaty marszałkowskiej obowiązują progi kwotowe zwalniające z opłaty (ale nie zawsze ze sprawozdania), natomiast raport do KOBiZE trzeba złożyć niezależnie od wielkości emisji, nawet jeśli jest ona minimalna.
Wynajmuję biuro. Kto raportuje za ogrzewanie – ja czy właściciel budynku?
To zależy od tego, kto faktycznie eksploatuje instalację grzewczą. Zazwyczaj obowiązek spoczywa na podmiocie, który ma podpisaną umowę na dostawę paliwa (np. gazu) i na którego wystawiane są faktury. Jeśli wynajmujesz lokal, a koszty ogrzewania są wliczone w czynsz i to właściciel zarządza kotłownią, to on jest odpowiedzialny za raportowanie tej emisji. Jeśli jednak sam masz umowę z gazownią na swoje biuro, obowiązek raportowania emisji z ogrzewania leży po Twojej stronie.
Jak długo muszę przechowywać dane użyte do raportu KOBiZE?
Przepisy wprost nie określają okresu archiwizacji dla samego raportu KOBiZE, jednak dotyczą go te same zasady, co innych dokumentów środowiskowych. Dane wykorzystane do obliczenia emisji (np. faktury za paliwo, ewidencje przebiegu pojazdów, dokumentacja serwisowa klimatyzacji) są tożsame z tymi dla opłaty marszałkowskiej. W związku z tym należy je przechowywać przez 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, którego dotyczyły. WIOŚ podczas kontroli może zażądać wglądu w dokumenty źródłowe.